Kanał RSS
Kanał RSS

Anoreksja jako choroba całej rodziny

Czyli kilka słów na temat książki Harriet Brown „Kiedy jedzenie wymaga odwagi”

Niesamowicie wciągająca opowieść o walczącej z anoreksją młodej kobiecie, zmianach jakie w niej zachodzą dzięki chorobie oraz przede wszystkim ewolucji relacji między domownikami jakie mają miejsce dzięki pojawieniu się anoreksji w rodzinie. Książka oparta jest na faktach i pisana jest z perspektywy permanentnie walczącej z chorobą własnej córki matki, która mimo błędów, wątpliwości i chwilowych niepowodzeń nie poddaje się. Podobnie jak jej mąż.

Ważnym wątkiem owej książki jest ujawnienie, iż anoreksja córka imieniem Kitty nie stała się jej integralną częścią, przez co rodzina walcząc z chorobą nie walczyła bezpośrednio z córką i starała się wciąż ją dostrzegać spod często irracjonalnych zachowań, gestów oraz słów będących konsekwencją zaburzeń odżywiania. Pełen podziw budzi zapał oraz rodziny w wyczerpującej i kosztownej walce. Implikacje jakie dotykają całą rodzinę są wielowymiarowe. Objawiają się one w takich przejawach frustracji jak krzyk a nawet tłuczenie talerzy przez główną bohaterkę oraz buncie młodszej córki Emmy, która pragnie uwagi rodziców skupionych głównie na anoreksji. Jednocześnie stara się ona również zrozumieć to co dzieje się w rodzinie i z dziecięcą racjonalnością podchodzi do choroby wówczas 14-letniej siostry. Przede wszystkim jednak całe życie domowe zaczyna koncentrować się na posiłkach i traci długookresową perspektywę. Odbywa się najpierw od posiłku do posiłku, a wraz z poprawą stanu zdrowia Kitty z dnia na dzień. Również poruszone są konsekwencje finansowe jakie niesie za sobą choroba. Przejawiają się one się w nieciągnącej się walce z towarzystwem ubezpieczeniowym, które dyskryminuje choroby o podłożu psychicznym, przez co ujawnia się faktyczna kapitałochłonność leczenia zaburzeń odżywiania.


Najważniejszą częścią książki jest dobór przez rodzinę sposobu leczenia. Po długotrwałych poszukiwaniach i wewnętrznym braku zaufania dla skuteczności dotychczasowych metod leczenia opartych na hospitalizacji rodzina zdecydowała się podjąć terapię opartą na rodzinie (FBT –Family-based Treatment ) nazywaną również metodą Maudsley’a. Opiera się ona na przekonaniu, iż to rodzina jest jednym z najważniejszych czynników warunkujących powrót do zdrowia pacjenta. Nie jest to oczywiście forma terapii dostępnej dla każdej rodziny, wyklucza ona uczestnictwo rodzin skłóconych, bądź w których występują zaburzenia o podłożu psychicznym. Przekonujące są statystyki odnośnie skuteczności owej formy leczenia. Powołując się na stronę www.maudsleyparents.org dwie trzecie nastolatków zdrowieje pod koniec terapii, a następne 75-90% zdrowieje w ciągu kolejnych 5 lat, co w porównaniu do śmiertelności anoreksji, której poziom szacowany jest w ostatnich latach na około 10% daje bardzo zadowalający wynik. Terapia rozpoczyna się od niwelowania skutków niedożywienia, czyli dokarmianiu nastoletnich pacjentów a nie szukaniu przyczyny zaburzeń w fazie skrajnego niedożywienia występującego głównie w okresie diagnozy.


Książka jest nie tylko obrazem jednorazowego zwycięstwa nad chorobą. Rozczarowującym wątkiem jest nawrót choroby, który ma miejsce w chwili usamodzielnienia się i wyprowadzki z domu rodzinnego Kitty. Wraz z rozpoznaniem nawrotu choroby i kolejnym podjęciem walki z leczeniem na jaw wychodzą drobne oszustwa córki podczas poprzedniej batalii stoczonej z chorobą. Informacja ta stanowi kolejną próbą dla rodziców i uczy ich na nowo oddzielać zachowania spowodowane chorobą od naturalnych relacji między domownikami.


Rewolucyjność pozycji objawia się tym, iż burzy stereotyp dotyczących warunków powstawania choroby. Autorka i jednocześnie matka wielokrotnie podkreśla, iż choroba nie jest tylko efektem presji medialnej lub dysfunkcji w rodzinie. Wielokrotnie zmaga się z określaniem jej rodziny jako patologicznej bądź z problemami przez społeczeństwo a nawet bliskich przyjaciół. Zwraca uwagę na czynniki biologiczne, czyli występowanie zaburzeń odżywiania bądź innych zaburzeń psychicznych, których podstawą jest lęk w rodzinie oraz cechy charakteru takie jak np. perfekcjonizm.


Podsumowując, książka Harriet Brown jest opowieścią o długotrwałej walce, bezgranicznej miłości do własnego dziecka i solidarności rodziny dotkniętej zaburzeniami odżywiania. Dosłownie chorowała tylko Kitty, ale zaburzenie stało się częścią życia każdego z domowników i długofalowo je przekształciło. Historia niesamowicie wzruszająca i zmieniająca opinię o chorobie, sposobach jej powstawania i obrazująca długotrwałe implikacje biologiczne, emocjonalne jakie występują u osób chorych podparte nie tylko osobistym doświadczeniem autorki ale też licznymi medycznymi publikacjami opartymi na badaniach.