Kanał RSS
Kanał RSS

Martwe drewno - cz.3

Środowisko życia dla niezliczonej rzeszy organizmów
autor fot.: Aleksandra Machowska

- Porosty, mszaki i rośliny naczyniowe

Układy występujących na martwych drzewach organizmów należących do świata grzybów i roślin następują kolejno po sobie wraz ze stopniem ich rozkładu, któremu towarzyszą drastyczne zmiany właściwości drewna.

Tuż po śmierci drzewo jest pokryte korą, na której potrafią rosnąć jedynie epifityczne porosty i mszaki – występujące na korze jeszcze za jego życia. Wśród porostów (organizmów zbudowanych z grzybów i glonów) zasiedlających korę świeżo obumarłych drzew, można wymienić chrobotki, pustułkę pęcherzykowatą (fot.11), płucnika modrego (fot.11) i mąklika otrębiastego (fot.10). 

 

 

 

fot.10 Mąklik otrębiasty na gałęzi martwego świerka, Karkonosze (fot. A.Machowska)

fot.11 Pustulka pęcherzykowata i płucnik modry na gałęzi martwego świerka, Karkonosze (fot. A.Machowska)

fot.12 Oporoszony martwy świerk w Karkonoszach (fot. A.Machowska)

fot.13 Przewrocona kłoda w czeskim rezerwacie Monsi, beskid Śląsko-Morawski (fot. A.Machowska)

Po upadku drzewa zmieniają się parametry świetlne i wilgotnościowe – już sama zmiana jego położenia powoduje, że powstaje wiele nowych mikrosiedlisk oferujących różnorodne warunki ekologiczne dla roślin. Dlatego pierwotnie występujący na pniu zespół organizmów będzie podlegał przekształceniom, dostosowując się do nowych warunków. Przykładowo inne porosty i mszaki zasiedlą górną powierzchnię leżącej kłody, najbardziej nasłonecznioną i suchą, dodatkowo deptaną przez zwierzęta, a inne strefę stykającą się z ziemią, w której panuje największe zacienienie oraz wilgotność.

Kolejną zmianę w układzie organizmów powoduje postępujący rozkład drewna (fot. 15). Przystosowane do bytowania na korze i twardym drewnie gatunki ustąpią innym, preferującym zmurszały i luźny substrat – spotkamy w tej grupie również porosty i mszaki, a także rośliny naczyniowe – np. borówkę czernicę, niecierpka pospolitego, szczawika pospolitego, czy też siewki drzew (świerk, jarzębina, brzoza).

fot.14 Fragment kłody pokryty przez torfowce (fot. A.Machowska)

fot.15 Zbutwiała kloda świerkowa, pokryta chrobotkami, mchami oraz borówką czernicą w Karkonoszach (fot. A.Machowska)

- Grzyby i śluzowce

Kolejną grupą organizmów wykorzystujących martwe drewno jako siedlisko życia stanowią grzyby. Niektóre z nich atakują osłabione drzewa i pasożytują na nich, a po ich śmierci jeszcze przez jakiś czas na nich występują – są to, chociażby, pniarek obrzeżony (fot. 16) i niszczyca płotowa (fot. 17).

fot.16 Pniarek obrzeżony na martwym świerku, Karkonosze (fot. A.Machowska)

fot.17 Niszczyca płotowa na martwym świerku w Karkonoszach (fot. A.Machowska)

Inny rodzaj grzybów to tzw. grzyby saprofityczne, rozkładające obumierającą masę drzewną. Należy do nich m.in. dobrze wszystkim znany hubiak pospolity (patrz fot. 20) oraz grzyb o ciekawym kształcie i barwie – pięknoróg lepki (fot. 19).

fot.19 Pięknoróg lepki na martwym świerku w KPN (fot.A. Machowska)

fot.20 Hubiak pospolity - grzyb saproficzny (fot. A. Machowska) 

Śluzowce to grupa organizmów stojąca na pograniczu świata grzybów i zwierząt. Preferują one silnie rozłożone drewno, wcześniej „przygotowane” do zasiedlenia dzięki grzybom. Przedstawiciela śluzowców – rulika nadrzewnego – ukazuje zdjęcie 21.

fot.21 Rulik nadrzewny na martwym świerku, Karkonosze (fot. A. Machowska)


Powiązane filmy z Google Video

Loading...
Loading...