Kanał RSS
Kanał RSS

Zaburzenia odżywiania według klasyfikacji DSM-IV-TR

DSM-IV (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) to klasyfikacja zaburzeń psychicznych Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Jest umieszczona m.in. w wydanej w języku polskim publikacji "Kryteria Diagnostyczne według DSM-IV-TR", pod redakcją prof. Jacka Wciórki z Instytutu Psychiatrii i Neurologii.

307.1 Jadłowstręt psychiczny (anorexia nervosa)

  • A. Odmowa utrzymywania masy ciała na poziomie minimalnej masy prawidłowej dla wieku i wzrostu lub ponad tym poziomem (np. spadek masy ciała prowadzący do utrzymywania masy ciała mniejszej niż 85% oczekiwanej albo niepowodzenie osiągnięcia oczekiwanego przyrostu masy w okresie wzrostu prowadzące do masy ciała mniejszej niż 85% oczekiwanej).
  • B. Nasilona obawa przed przyrostem masy ciała i przytyciem, nawet w przypadku niedostatecznej masy ciała.
  • C. zakłócenie sposobu przeżywania masy i kształtu własnego ciała, nadmierny wpływ masy ciała lub jej kształtu na samoocenę albo zaprzeczania powadze aktualnie niskiej masy ciała.
  • D. U kobiet po rozpoczęciu miesiączkowania, brak miesiączki, tzn. brak co najmniej trzech kolejnych cyklów miesięcznych (jeśli miesiączka występuje tylko w następstwie stosowania hormonów, np. estrogenów kobieta uważana jest za niemiesiączkującą).

Należy określić postać:

  • Postać ograniczająca: podczas obecnego epizodu Jadłowstretu psychicznego, osoba nie podejmuje regularnie zachowań typu objadanie się lub oczyszczanie (tzn. prowokowanie przez siebie wymiotów, nadużywanie leków czyszczących, moczopędnych lub wlewów przeczyszczających).
  • Postać z napadami objadania się/przeczyszczaniem: podczas obecnego epizodu Jadłowstrętu psychicznego osoba regularnie podejmuje zachowania typu objadanie się lub oczyszczanie (tzn. prowokowanie przez siebie wymiotów, nadużywanie leków czyszczących, moczopędnych lub wlewów przeczyszczających).

 

307.51 Żarłoczność psychiczna (bulimia nervosa)

Nawracające epizody objadania się. Epizod objadania się charakteryzuje się oboma z następujących cech:

  • jedzenie w wyodrębnionym okresie (np. w ciągu dwóch godzin) takiej ilości pożywienia, która zdecydowanie przekracza to, co większość ludzi zjadłaby w podobnym czasie w podobnych okolicznościach;
  • poczucie braku kontroli nad jedzeniem w czasie takiego epizodu (np. poczucie, że nie można zaprzestać jedzenia lub zapanować nad tym, ile się zjada).

Nawracające, nieodpowiednie zachowania kompensacyjne podejmowane w celu zapobieżenia przyrostowi masy ciała, takie jak: samoprowokowanie wymiotów, nadużywanie leków czyszczących, moczopędnych, wlewów przeczyszczających lub innych leków, głodowanie lub nadmierne ćwiczenia fizyczne. Obydwa – objadanie się i nieodpowiednie zachowania kompensacyjne – występują co najmniej dwukrotnie w tygodniu przez 3 miesiące. Samoocena pozostaje pod nadmiernym wpływem kształtu i masy ciała. Zakłócenie nie występuje wyłącznie podczas epizodów Jadłowstrętu psychicznego.

Należy określić postać:

  • Postać z przeczyszczaniem: podczas obecnego epizodu Żarłoczności psychicznej osoba regularnie podejmuje prowokowanie przez siebie wymiotów lub nadużywanie leków czyszczących, moczopędnych albo wlewów przeczyszczających.
  • Postać bez przeczyszczania: podczas obecnego epizodu Żarłoczności psychicznej osoba regularnie wykorzystuje inne nieodpowiednie zachowania kompensacyjne, takie jak: głodowanie lub nadmierne ćwiczenia fizyczne, lcz nieregularnie podejmuje prowokowanie przez siebie wymiotów lub nadużywanie leków czyszczących, moczopędnych albo wlewów przeczyszczających.

 

307.50 Zaburzenia odżywiania nieokreślone inaczej

Kategoria Zaburzenia odżywiania nieokreślone inaczej jest przeznaczona dla zaburzeń odżywiania, które nie spełniają kryteriów żadnego z określonych Zaburzeń odżywiania. Przykłady:

  • U kobiet – wszystkie kryteria Jadłowstrętu psychicznego spełnione, ale osoba regularnie miesiączkuje.
  • Wszystkie kryteria Jadłowstrętu psychicznego są spełnione, ale mimo istotnego spadku masy ciała pozostaje ona w normie.
  • Wszystkie kryteria Żarłoczności psychicznej są spełnione, ale objadanie się i nieodpowiednie mechanizmy kompensacyjne  występują z częstością mniejszą niż dwukrotnie w tygodniu przez okres trzech miesięcy.
  • Regularne używanie nieodpowiednich zachowań kompensacyjnych przez osobę z prawidłową masą ciała po zjedzeniu niewielkich ilości pożywienia (np. prowokowanie wymiotów po zjedzeniu dwóch cukierków).
  • Powtarzające się żucie i wypluwanie dużych ilości pożywienia bez ich połkania.
  • Zaburzone objadanie się: nawracające epizody objadania się bez regularnego używania nieodpowiednich zachowań kompensacyjnych charakterystycznych dla Żarłoczności psychicznej"1.

 

1 Kryteria diagnostyczne według DSM-IV-TR, pod red. J.Wciórki, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2008