Kanał RSS
Kanał RSS

Żywe zabytki kultury

Założenia pałacowo-parkowe w Kraskowie
autor fot.: Magdalena Falkiewicz

Aleje, gaje, zagajniki, pojedyncze grupy drzew i krzewów stanowią elementy składowe parków rezydencjonalnych, związanych z otoczeniem pałaców i dworów. Ich wartość jest równorzędna z elementami architektonicznymi. Stanowią charakterystyczne elementy przestrzeni, które należy pielęgnować i obejmować ochroną.

Otoczenie dworów i pałaców jest żywym pomnikiem historii, które odzwierciedla minione wieki. Z upływem czasu drzewostan ulega mniejszym lub większym przeobrażeniom. Niektóre gatunki wypierają inne. Tymczasem zarys całościowy pozostaje ten sam. Należy na bieżąco gospodarować drzewostanem i mieć na uwadze pierwotny zamysł. Jednak w grę wchodzi również rozmiar drzewostanu, jego wartościowanie w grupach oraz zestawienia kolorystyczne. Ogrody, parki przypałacowe to miejsca, które pobudzają naszą wyobraźnię. Czasami sprawiają wrażenie miejsc wyidealizowanych, igrających z prawami natury, ale również niedających po sobie poznać ręki projektanta.

Wciąż niedocenione tak, jak na to zasługują ?

   Bardzo często zapomina się o tym, że ochronie podlegają również powiązania widokowe z terenami sąsiadującymi.  Powiązania widokowe w XIX-wiecznych parkach krajobrazowych były ich nieodzownym elementem. Dzięki nim zacierały się granice pomiędzy, tym co projektowane, a naturalne. Niestety dziś możemy obserwować zaburzenia osi widokowych lub całkowity ich zanik. Chyba jednak nie chcielibyśmy ich zauważać tylko na mapach archiwalnych, lecz również dostrzegać je w przestrzeni. W dużej mierze pomagają w ich ochronie zapisy w Miejscowych Planach Zagospodarowania Przestrzennego oraz Studiach Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego. Jednak ze względu na luki w opracowaniach dotyczących zabytkowych założeń pałacowo-parkowych trudno się nie dziwić, że akty prawa miejscowego i dokumenty wyznaczające ogólną politykę przestrzenną są niedokładne i ograniczone do minimum.

Obiekty zabytkowe tj. dwory, pałace są elementem kompozycyjnym wchodzącym w skład całego założenia pałacowo-parkowego. Każdy poszczególny element zarówno nieożywiony jak i ożywiony tworzy nierozerwalną całość. Niestety obserwuje się niszczenie zabytkowych układów zieleni oraz zacieranie się ich granic. Zdecydowanie większą wagę przywiązuje się do obiektów architektonicznych.

Jednak czym byłyby dwory, pałace bez oprawy roślinnej i imponujących rozwiązań krajobrazowych? W końcu i one, jako żywe zabytki kultury, zasługują na chwilę uwagi.

Powiązane filmy z Google Video

Loading...
Loading...