Kanał RSS
Kanał RSS

Martwe drewno - cz.5

Wykrot z całą mozaiką mikrosiedlisk; Karkonosze (fot. A. Machowska)
autor fot.: Aleksandra Machowska

Ochrona zboczy górskich

Na obszarach górskich martwe drzewa spełniają tak samo ważną funkcję jak żywe, utrwalające swoimi korzeniami płytką glebę i zatrzymujące staczające się kawałki skał. Leżące w poprzek stoku wywrócone pnie, zakotwiczone na stojących okazach, zapobiegają erozji gleby.

Usuwanie martwego drewna w lasach wyższych położeń górskich, podobnie jak wycinka żywych drzew, prowadzi do całkowitego spłukania gleby i do natężenia osuwisk, zwiększając ryzyko wystąpienia kataklizmów.

Retencja wód powierzchniowych i modyfikacja biegu śródleśnych strumieni

Kłody przeciwdziałają gwałtownym spływom do rzek po ulewnych deszczach, a w konsekwencji, powodziom. Tarasowanie małych cieków przez wywrócone pnie powoduje lokalne spiętrzenia wody i zwiększa szanse na zatrzymanie jej w lesie. Zalegające na gruncie martwe drewno akumuluje wodę z wiosennych roztopów, opóźniając odpływ i w ten sposób również zmniejszając ryzyko powodzi.

Przewrócone w nurt rzeki drzewo opływane przez wodę może przyczynić się do lokalnego urozmaicenia morfologii koryta. Powstałe zróżnicowanie prędkości nurtu powoduje lokalne wymywanie dna, a w innych miejscach – akumulację osadów, co zmienia i urozmaica głębokość i charakter dna.

Obecność martwych kłód, czy konarów i gałęzi, bywa wykorzystywana przez wodne organizmy – np. niektóre ryby mają swoje ulubione kryjówki pod przewróconymi w nurt strumieni pniami, o czym doskonale wiedzą wędkarze.

Udział w procesach glebowych 

Wykroty stanowią czynnik nieustannego różnicowania się i odmładzania podłoża leśnego. Ma to związek z konsekwencjami przewrócenia się drzewa i wyrwania bryły korzeniowej wraz ze związaną z nią glebą. Powstaje unikatowa, typowa dla lasów naturalnych mikrorzeźba terenu, na którą składają się kratery (doły powykrotowe) oraz tworzące się w miarę osuwania się gleby pagórki powykrotowe. W ten sposób utworzone przez wykrot struktury oferują kolonizującym je organizmom bardzo odmienne typy podłoża.

Opisane w artykule przykłady różnorodnych funkcji pełnionych przez martwe drewno udowadniają, jak niezwykle ważna jest obecność tego substratu w środowisku leśnym. Brak martwych drzew, zwalonych kłód, sterczących pniaków, konarów, gałęzi i kory pociąga za sobą nie tylko ogromne zmniejszenie różnorodności gatunkowej występujących w lesie organizmów, ale także znacząco przyczynia się do uszczuplenia zasobów nagromadzonej w ekosystemie leśnym wody i materii organicznej. Ponadto, rośnie niebezpieczeństwo wystąpienia powodzi, a na obszarach górskich, ryzyko erozji. Biorąc to wszystko pod uwagę, warto docenić pozytywną rolę, jaką pełni rozkładające się drzewo w przyrodzie.


Powiązane filmy z Google Video

Loading...
Loading...